Avrupa’nın Enerji Arz Güvenliğinde Türkiye: Petrol, Doğal Gaz ve Entegrasyon

2010-09-18 07:38:20
ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 5, SAYI 20, KIŞ 2009 Veysel AYHAN*

ÖZET Petrol ve doğal gaz tüketiminde AB’nin ithal kaynaklara olan bağımlılığının sürekli artması, Birlik içerisinde ciddi bir güvenlik sorunu olarak algılanmaktadır. AB’nin artan enerji ithalatını hangi bölgelerden ve hangi yöntemlerle karşılayacağı sorusu daha da önem kazanmaktadır. Dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz rezervleri Orta Doğu, Kuzey Afrika ve içerisinde Rusya’nın da yer aldığı Hazar Havzası’nda bulunmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrası dönemde AB’nin enerji arz güvenliği politikasında önemli bir rol oynayacağı hususu veriler ile tartışmaya açılmaktadır. Türkiye’nin, Orta Doğu ve Hazar Havzası’nın yanı sıra, Afrika enerji kaynaklarının da AB’ye güvenli bir şekilde taşınmasında kilit ülke olabileceği tezi irdelenmektedir. Araştırmanın ilk kısmı, dünya enerji kaynaklarının bölgesel ve ülkesel dağılımını dikkate alarak; AB’nin petrol ve doğal gaz tüketimi, üretimi ve arz güvenliğine yönelik kurumsal düzenlemeleri ve ileriye dönük projeleri üzerinde durmaktadır. Hemen akabindeki bölümde, Türkiye’nin bu yapıda oynadığı ve/veya oynayabileceği roller ortaya konmaktadır. Türkiye’den geçen mevcut ve proje aşamasındaki doğal gaz ve petrol boru hatlarının AB’nin enerji güvenliği politikasına etkisinin irdelendiği son bölümde; Ankara’nın doğru hamlelerle AB’nin enerji tedarikindeki vazgeçilmez partneri haline gelip, bütünleşme sürecinde önemli avantajlar elde edebileceği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye, AB, Enerji, Petrol, Doğal Gaz. ---------------------------- * Yrd. Doç. Dr., Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü. Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...