Gramsci, Cox ve Hegemonya: Yerelden Küresele, İktidarın Sosyolojisi Üzerine

2015-10-14 13:12:18

ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 12, SAYI 46, 2015

*Mehmet AKİF OKUR

ÖZET

Uluslararası sistemi derinden etkileyen kriz ve dönüşümler, teorik perspektiflerin yeni konjonktüre ait dinamikler karşısında kendilerini yenilemeleri için bir çağrı niteliği de taşımaktadır. Bu yönde atılabilecek ilk adımlardan biri, kuramların temel önermelerinin zihinsel evrim süreçleri dikkate alınarak gözden geçirilmeleridir. Bu makalede, Robert W. Cox’un Eleştirel Kuramı’nda merkezi bir yere sahip “hegemonya” kavramı ve etrafında kurgulanan iktidar mantığı, entelektüel köklerinin dayandığı Antonio Gramsci’nin çalışmalarıyla mukayeseli olarak incelenmektedir. Makalenin ilk kısmında Gramsci ve Cox’un pozitivizm karşısındaki tavırları, tarihselci epistemolojileri, tarihsel yapılar ve insan eyleminin sınırları arasında kurdukları denge ile kültüre, öznelerarası anlamlar ve kolektif imajlar formundaki fikirlere kuramlarında açtıkları alan ele alınmaktadır. Takip eden kısımlarda ise, ikilinin yerel ve küresel düzeylerdeki hegemonya analizleri mercek altına yatırılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Hegemonya, Robert W. Cox, Antonio Gramsci, Eleştirel Kuram.

-------------------------

*Doç. Dr., Uluslararası İlişkiler Bölümü, Gazi Üniversitesi, Ankara.

Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...