Rentier State Theory and the Arab Uprisings: An Appraisal

2014-10-10 12:03:43

ULUSLARARASI İLİŞKİLER, CİLT 11, SAYI 42, YAZ 2014

Meliha BENLİ ALTUNIŞIK*

ABSTRACT

This article aims to analyze the implications of the Arab uprisings on the Rentier State Theory (RST). Initial conceptualization of rentier state was based on the impact of externally generated oil revenues on the economic development as well as the nature of the state and state-society relations. Especially since 2000s the literature has been largely dominated by the study of relationship between rentier states and democratization. Based on the observations of the earlier literature, most of the studies argued that there was a strong correlation between rentierism and lack of democracy. There were also few studies that challenged this argument. The Arab uprisings should lead to the revisiting of the arguments of the RST. In only two of the rentier states, namely Bahrain and Libya, has there been a widespread uprising. Both ended through outside intervention, one in support of the regime, the other against it. In other rentier states, limited protests did not lead to uprisings. Therefore, the question is twofold: First, what do the full-scale uprisings in two rentier states tell us? Second, what does it tell us that with the exception of these two states, all other rentier states have been able to maintain stability?

Keywords: Rentier State Theory, Arab Uprisings, Oil and Politics, Political Economy of the Middle East.

--------------

Rantiye Devlet Kuramı ve Arap Ayaklanmaları: Bir Değerlendirme

ÖZET

Bu makale Arap ayaklanmalarının Rantiye Devlet Kuramı (RDK) açısından sonuçlarını analiz etmektedir. RDK öncelikle petrol gelirlerinin petrol üreten ükelerin ekonomileri, devlet yapıları ve devlet-toplum ilişkileri üzerinde yaptığı etkileri incelemiştir. Ancak özellikle 2000’li yıllarda araştırmalar büyük ölçüde rantiye devlet-demokrasi ilişkisi üzerine yoğunlaşmış ve literatürün önemli bir kısmında rantiye devletlerin demokratikleşemeyeceği iddiası öne sürülmüştür. Az sayıda bazı çalışma ise bu iddiaya karşı çıkmıştır. Arap ayaklanmaları RDK’nin iddialarını tekrar gözden geçirmeyi zorunlu kılmıştır. Rantiye devletlerin sadece ikisinde, Bahreyn ve Libya’da, geniş anlamda ayaklanmalar gerçekleşmiştir. Bu iki ayaklanma da dış müdahale ile sonuçlanmıştır. Bahreyn’de dış müdahale ayaklanmayı bastırmaya yönelikken, Libya’da ayaklanmayı desteklemek üzere dış müdahale gerçekleşmiştir. Diğer rantiye devletlerde ise sadece çok sınırlı protestolar olmuştur. O halde bu durum iki soruyu gündeme getirmektedir: Öncelikle, iki rantiye devletteki ayaklanmalar bize neyi söylemektedir? Öte yandan, bu iki istisna dışında, rantiye devletlerde istikrarın korunması nasıl açıklanabilir?

Anahtar Kelimeler: Rantiye Devlet Kuramı, Arap Ayaklanmaları, Petrol ve Siyaset, Ortadoğu’nun Siyasi İktisadı.

--------------------------

* Prof. Dr., Department of International Relations, Middle East Technical University, Ankara.

Makalenin pdf versiyonunu indirebilmek için tıklayınız...